.:strona główna

 .:wprowadzenie
 .:teologia
 .:historia
 .:kościoły
 .:polemiki
 .:osobiście
 .:etyka
 .:rodzina
 .:forum dyskusyjne
 .:kontakt

 .:Protestanci.org

WPROWADZENIE

W tym dziale dowiesz się podstawowych informacji na temat protestantyzmu:

1. O podstawowych zasadach wiary protestantów.
2. O historii protestantyzmu.
3. O zasadach i wartościach.
4. O najważniejszym przesłaniu dla wszystkich ludzi.
5. Główne wyznania i ruchy protestanckie.


1. O podstawowych zasadach wiary protestantów:

Trójca Święta. Istnieje tylko jeden Bóg, w trzech osobach Ojca, Syna i Ducha. Protestanci nigdy nie kwestionowali tego dogmatu.

1Koryntian 12:4-6; Mateusza 28:19

Grzech człowieka. Wszyscy ludzie są grzesznikami i w związku z tym zasługują na Boży sąd i sprawiedliwą Boża karę, oraz nikt nie zasługuje na to, aby być w niebie. Dlatego człowiek potrzebuje zbawienia - czegoś, by zamiast na wieki doświadczać Bożego gniewu, doświadczać Bożej łaski i miłości.

Rzymian 3:10-23; 1Piotra 1:18

Reformacyjne „sola”. Najważniejsze protestanckie zasady dotyczące zbawienia i podobającego się Bogu życia, sformułowane w okresie Reformacji jako sedno nauczania protestanckiego, probierz protestanckości danego kościoła. Są cały czas uznawane w kościołach protestanckich za podstawowe zasady wyrażające Biblijną wiarę - dobrym testem na to, czy dany kościół jest naprawdę protestancki, czy tez tylko za taki się uważa:

Tylko Pismo Święte (jest ostatecznym autorytetem i najwyższą norma życia i wiary dla chrześcijanina). Łacińska, funkcjonująca w okresie Reformacji i do dziś w teologii nazwa tej nauki to sola Scriptura.

Tylko Chrystus (jest Pośrednikiem między Bogiem a ludźmi, obdarzającym przebaczeniem grzechów, Duchem Świętym, dostępem do Boga jako do Ojca, wiecznym życiem w Bożej rodzinie). Łacińska, funkcjonująca w okresie Reformacji i do dziś w teologii nazwa to solo Christo lub solus Christus.

Tylko łaska (jest przyczyną, dla której Bóg zbawia człowieka. Zbawienie nie jest wynikiem odpłaty Bożej człowiekowi za jakiekolwiek zasługi). Łacińska, nazwa to sola gratia.

Tylko wiara (w Chrystusa, zgodnie z Pismem Świętym, jest wystarczającym i skutecznym sposobem otrzymania zbawienia i wszelkich łask, które Bóg daje człowiekowi w Chrystusie). Łacińska nazwa to sola fide.

Tylko Bogu chwała. (Źródłem radości i celem życia chrześcijanina jest życie Bogu na chwałę. Oddawanie czci komukolwiek innemu, przez przypisywanie mu cech bądź praktykowanie form uwielbienia zarezerwowanych tylko dla Boga, jest grzechem bałwochwalstwa). Łacińska nazwa to soli Deo gloria.

Kliknij tutaj, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej...


2. O historii protestantyzmu.

1517 – Marcin Luter wzywa do reform w kościele rzymskokatolickim (95 tez).
1520 – papież wydaje bulle potępiającą Lutra; Luter ją odrzuca. Początek kościoła luterańskiego (ewangelicko-augsburskiego).
1521 – Marcin Luter na sejmie w Wormacji odmawia wyrzeczenia się swych zasad o ile nie zostaną mu wykazane z Pisma Świętego jako błędne.
1523 – Uryk Zwingli wprowadza reformy w kościele w Zurychu: początek kościoła reformowanego.
1525 – początki ruchu anabaptystów (powtórnie chrzczących się) w Szwajcarii.
1530 – luterański synod w Augsburgu tworzy pierwsze luterańskie wyznanie wiary.
1534 – Henryk VIII tworzy kościół anglikański (kościół katolicki, którego zwierzchnikiem jest nie papież, ale monarcha Anglii).
1536 – Jan Kalwin w Genewie wydaje Instytucje – najważniejsze dzieło teologiczne kościoła Reformowanego. Odtąd kościół reformowany zaczyna być nazywany również kalwińskim.
1545 – początek Soboru Trydenckiego – kontrreformacji – katolickiej reakcji na protestancką reformację.
1549 – wydanie Modlitewnika Powszechnego w kościele anglikańskim – reformy w duchu kalwińskim.
1572 – wybicie hugenotów – francuskich kalwinów - z rozkazu Katarzyny Medycejskiej (noc św. Bartłomieja).
1608 – pierwszy chrzest na wyznanie wiary i powstanie baptystów.
1646 – powstaje Westminsterskie Wyznanie Wiary, najważniejsze dla anglojęzycznego protestantyzmu.
1675 – wydanie Pia Desideria (Pobożne pragnienia) – początek ruchu pietystycznego w łonie luteranizmu.
1727 – przebudzenie w Herrnhut na Morawach – powstanie braci morawskich (pierwsze działania misyjne).
1735 – początek Wielkiego Przebudzenia w USA (służba Jonatana Edwardsa i następnie Georga Whitefielda)
1738 – nawrócenie Johna Wesleya - początek Wielkiego Przebudzenia na Wyspach Brytyjskich, oraz ruchu metodystycznego (służba braci Wesleyów i Georga Whitefielda)
1793 – William Carey płynie do Indii. Początek ruchu misyjnego.
1808 – początek II Wielkiego Przebudzenia w USA (Azael Nettleton). Następnie, od 1830 wpływ Charlesa Finneya.
1834 – śmierć F.D. Schliermachera, ojca liberalizmu w teologii (luteranizm).
1830 – służba Johna Darby’ego: powstanie ruchu braterskiego.
1854 - Hudson Taylor rozpoczyna misję w Chinach.
1854 - Charles Spuregon rozpoczyna służbę w Londynie.
1855 – nawrócenie Moody’ego, ewangelisty i promotora edukacji chrześcijańskiej.
1865 – powstanie Armii Zbawienia (William Booth).
1906 – przebudzenia na Azusa Street w Los Angeles; początek ruchu zielonoświątkowego.
1910 – Wydanie Fundamentów – początek fundamentalizmu.
1910 – początek ruchu ekumenicznego (konferencja w Edyburgu).
1919 – Karol Barth wydaje komentarz do Listu do Rzymian – początek neoortodoksji.
1934 – założenie Misji Wilkliefa, największej misji tłumaczącej Pismo Święte na egzotyczne języki.
1949 – powstanie ruchu ewangelikalnego (krucjaty Billy’ego Grahama).
1960 – powstanie ponad-wyznaniowego ruchu charyzmatycznego.

Kliknij tutaj, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej...


3. O zasadach i wartościach.

O nabożeństwie protestanckim
Nabożeństwa protestanckie są oszczędne w formie (porównywalnie z katolickimi). W centrum nie ma sakramentów lecz głoszone Słowo Boże – kazanie z Pisma Świętego. Zarówno oszczędność form jak centralne znaczenia kazania wynika z przekonania, że właśnie Słowo Boże powinno stać w centrum uwagi człowieka – a więc nic innego nie powinno skupiać większej uwagi ani jej rozpraszać w trakcie kazania (stąd oszczędność form wystroju kaplic oraz taki układ nabożeństwa, który eksponuje kazanie). Słowo jest bowiem środkiem, przez który Bóg zradza do nowego życia oraz duchowo pokrzepia wierzących.

Z tych samych powodów wystrój protestanckich kościołów jest oszczędny, z kazalnicą w centrum lub widocznym miejscu. Dodatkowym powodem braku obrazów czy figur jest drugie z 10. przykazań – „Nie czyń sobie podobizny rzeźbionej czegokolwiek... nie będziesz się im kłaniał i nie będziesz im służył” (Wj 20:4-5; Pwt 4:15-18).

Sakramenty są nazywane ustanowieniami, ze względu na fakt, iż uważamy, iż ich wyjątkowość wynika z ustanowienia ich jako elementów wspólnych spotkań chrześcijan w celu wielbienia Boga przez samego Chrystusa. W związku z tym widzimy w Biblii tylko dwa takie ustanowienia: chrzest (Mt 28:19) i Wieczerzę Pańską (czy Stół Pański) – (Mt 26:26-27).

Obecnie ważniejszą wagę w nabożeństwach zyskuje śpiew, w środowiskach charyzmatycznych zajmując nawet centralne miejsce kazania. Jakkolwiek docenienie śpiewu jako formy wyrażania wdzięczności Bogu i zachęcającego oraz pobudzającego do uwielbienia doświadczenia jest cenne, przeakcentowanie jego roli dowodzi, że dana społeczność odchodzi od swej protestanckiej spuścizny i to ewidentnie zgodnej z Pismem Świętym – nigdzie w Nowym Testamencie nawet nie czytamy o śpiewie jako części nabożeństwa – choć czytamy o kazaniach, czytaniu Pisma i ustanowieniach.. Na pewno więc śpiew nie był w centrum nabożeństwa za apostolskich czasów.

Nabożeństwo organizuje zazwyczaj szerokie grono osób, a to ze względu na fakt, iż wierzymy w powszechne kapłaństwo (1P 2:9) i tylko jednego arcykapłana – Jezusa (Hbr 9:24-26). Oznacza to, że wierzymy, że wszyscy mają prawo organizować uwielbienie Boga, zgodnie z Bożym porządkiem, czyli przepisami, które ustanowił (1Kor 14:33-34) i obdarowaniem.

Pastorzy nie są święceni, ale ordynowani. Ordynacja to nie udzielenie jakiegoś szczególnego błogosławieństwa, niedostępnego dla pozostałych wierzących ( nie widzimy podstaw pod takie zrozumienie wyposażenia do służby), ale rozpoznanie w danej osobie obdarowania i charakteru odpowiedniego do prowadzenia zboru oraz wprowadzenie w urząd, czyli delegowanie przez zbór (i często również dane wyznanie) autorytetu do sprawowania pastorskiej służby.

O pobożności protestanckiej
Pobożność protestancka tradycyjnie odzwierciedla surowość nabożeństw. Wierny ma przyjąć Słowo i nim żyć - zarówno zachętą jak napomnieniem, obietnicami jak przestrogami.

Pobożność protestancka jest więc w swym charakterze jeśli chodzi o formy zewnętrzne oszczędna, a jeśli chodzi o życie wewnętrzne wiernego bogata w przemyślenia i rozważania nad Słowem i jego implikacjami dla codziennego życia. Miejscem więc, gdzie realizuje się pobożność protestanta jest życie rodzinne i praca. Choć właściwe zrozumienie nauk Pisma Świętego jest dla nas niezbędne dla określenia kogoś jako chrześcijanina i brata w Panu - gdyż wierzymy, że tylko właściwa nauka przynosi właściwe efekty w życiu - to właśnie po owocach – zachowaniu w pracy i spełnianiu funkcji rodzinnych ostatecznie rozpoznajemy, kto jest prawdziwie wierzący, a kto nie.

Akcent na wymierne, widzialne owoce w uczciwości pracy widać w kulturze tradycyjnie protestanckich krajów, takich jak kraje skandynawskie, Holandia. Wielka Brytania czy USA, gdzie – pomimo znaczących różnic w ustroju – etyka pracy oraz podejście o do własności prywatnej stoi na bardzo wysokim poziomie.

Kliknij tutaj, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej...


4. O najważniejszym przesłaniu dla wszystkich ludzi.

Ewangelię, czyli Boże przesłanie o ratunku, które jest – słowami św. Pawła – mocą Bożą ku zbawieniu każdego, kto wierzy, które jest największym skarbem Kościoła, zdeponowanym w Piśmie Świętym, które należy głosić wszelkiemu stworzeniu oraz samemu sobie, w każdej chwili, jako Boże konieczne orędzie łaski, można streścić następująco:

Problem. Problemem wszystkich ludzi jest grzech. A to dlatego, że po pierwsze, wykoślawia on nasze życie – wszystko, co w nas cenne – pragnienia, dążenia, cele, motywacje, ich realizację, nasze więzi. Po drugie, zrywa również więź każdego z nas z Bogiem, którą naturalnie człowiek przed upadkiem w grzech posiadał. Dalej, grzech nie podoba się Bogu i ściąga na nas Jego sąd – zarówno małe, doczesne sądy i kary, jak i ten Ostateczny, którego wyrok zadecyduje o naszym wiecznym potępieniu.

Ze względu na grzech, który spaczył każdą dziedzinę naszego życia, nikt nie zasługuje na to, aby być w niebie. Nikt nie może również wymagać od Boga błogosławieństwa za swoje cnotliwe życie. Bóg nie jest do niczego względem człowieka zobowiązany; nic człowiekowi nie jest winien prócz sprawiedliwego, potępiającego wyroku, ze względu na swoją świętość (oddzielenie od grzechu) i sprawiedliwość.

W związku z tym człowiek rozpaczliwie potrzebuje ratunku (zbawienia) od grzechu i jego skutków; potrzebuje pojednania z Bogiem i nowego życia; jakiegoś sposobu, aby zamiast na wieki doświadczać Bożego gniewu, doświadczać Bożej miłości.

Brak nadziei w nas samych i naszych własnych siłach. Własne próby osiągnięcia tego stanu są skazane na niepowodzenie. Nie ma czegoś, co możemy uczynić lub osiągnąć, nie ma stanu, który zyskiwałby grzesznemu człowiekowi aprobatę sprawiedliwego i świętego Boga. Dobrymi uczynkami nie jesteśmy w stanie zapracować na Boże błogosławieństwo lub uniknięcie wiecznej kary; nie jesteśmy również w stanie wymusić na Nim litości, gdyż żadne z naszych „dobrych” zachowań ostatecznie nie zaspokaja Bożych norm dobroci i sprawiedliwości. Człowiek sam więc, poprzez swe działanie i wprowadzane przez siebie w życiu zmiany, nie jest w stanie w jakikolwiek sposób poprawić swojej sytuacji.

Sam zbawić się nie może i musi sobie to dogłębnie uświadomić, aby być gotowym na wołanie o pomoc do Boga.

Boży dar Zbawiciela. Takim właśnie beznadziejnie pogrążonym w zepsuciu grzesznikom Bóg z miłości zesłał własnego Syna, aby przez Niego mogli otrzymać przebaczenie i nowe życie. Synem tym jest obiecany w Starym Testamencie Mesjasz, czyli Zbawiciel, który stał się ciałem – człowiekiem jak my – aby jako jeden z ludzi złożyć swoje życie na krzyżu jako doskonała ofiara, która zakrywa wszystkie grzechy. Dokonał przez to odkupienia – czyli wziął na siebie winę grzeszników, i przez to zadośćuczynił wymaganiom Bożej sprawiedliwości, których sami inaczej jak przez wieczne potępienie, nie byliby w stanie spełnić.

Konieczność przyjścia do Chrystusa Pana. Do tego Zbawiciela danego ludziom należy przyjść. Nie ma innego sposobu na to, aby pojednać się z Bogiem. Bóg dał aż Swego Syna i tylko Swego Syna jako pośrednika między sobą a nami, który obdarza nas zbawieniem i nowym, wiecznym życiem.

Zbawienie Chrystus daje grzesznikom z łaski. I nie inaczej. Oznacza to, że nie można sobie na nie zasłużyć, bo gdyby Bóg dawał je w zamian za zasługi, nie byłoby z łaski, a Pismo uczy, że z łaski właśnie jest. Oznacza to, że zbawienie jest darem Bożym, prezentem, które Bóg daje nie w zamian za dobre uczynki, ale za darmo, właśnie niezasłużenie, każdemu, kto prosi - przychodząc do Niego poprzez Chrystusa.

Upamiętanie i wiara wymaganym sposobem przyjścia do Chrystusa. W jaki sposób grzesznik przychodzi do Chrystusa? Przez upamiętanie i wiarę. Upamiętanie to zmiana spojrzenia na życie, Boga i siebie. To uświadomienie sobie tego, że Bóg jest Bogiem, a człowiek jego stworzeniem, które ma w posłuszeństwie chwalić swego Stwórcę i czynić wszystko, czego Bóg od niego zażąda. To więc zmiana nie tylko intelektualna, ale i pragnień; celów; gotowość i otwartość na wszelkie posłuszeństwo. Przemiana z buntownika w lojalnego sługę. Wiara jest zaufaniem osobie Chrystusa, jako doskonałemu Zbawicielowi; przekonaniem, że On jest wszystkim, czego jako grzesznik potrzebuję. Oznacza więc, że nie próbuję już dalej zyskiwać aprobaty Bożej przez własne uczynki, ale widzę, że dzięki doskonałej ofierze Chrystusa za mnie i Jego wspaniałemu życiu, które Bóg mi przypisuje, On nie gniewa się już na mnie; że jestem na wieki objęty łaską, przebaczeniem i miłością Bożą. Wszystko to tylko z łaski Bożej, tylko w Chrystusie. TEGO wiarą chrześcijanin się trzyma i taką ufność - pouczony Ewangelią i jej posłuszny - zyskuje i w takiej ufności przez całe życie trwa. I TAKA wiara powoduje prawdziwie dobre uczynki, wynikające już nie ze strachu i prób zyskiwania sobie niedoskonałością doskonałości, ale z wdzięczności, oddania, radości i bezgranicznego uwielbienia dla Stwórcy i Zbawiciela.

Podsumowując: każdy człowiek, który nie chce pójść do piekła, musi się nawrócić do Chrystusa i tylko do Niego, i w ten sposób rozpocząć życie prawdziwie chrześcijańskie.

Zbawienia nie da chodzenie do kościoła, choćby najlepszego (choć kościół jest konieczny dla uświęcenia, czyli życia po nawróceniu). Zbawienia nie dadzą żadne dobre uczynki (choć one przyjdą, jako skutki nawrócenia). Zbawienia nie dadzą żadne mistyczne przeżycia ani zyskiwanie ponadnaturalnych zdolności (choć Bóg działa ponadnaturalnie w życiu swych dzieci). Zbawienia nie daje wychowanie w rodzinie chrześcijańskiej, choćby najlepszej (choć, mimo że każdy sam musi zaufać Chrystusowi w swoim życiu, pobożne wychowanie może wspaniale się do tego przyczynić). Zbawienia nie da chrzest (choć każdy zbawiony powinien się ochrzcić, jako posłuszny Bogu nowy człowiek) ani przystępowanie do Wieczerzy Pańskiej – Eucharystii (choć wierzący człowiek powinien korzystać z tego błogosławionego zaproszenia Zbawiciela, by wspólnie z całym kościołem zasiadać przy jednym stole ze Swym Zbawcą). Zbawienie da powierzenie w uległości Bogu swego życia Chrystusowi, doskonałemu Zbawicielowi; czyli wiara w Słowo Chrystusowe – Ewangelię, która jest mocą Bożą ku zbawieniu każdego, kto wierzy.

Oznacza to, że o ile, drogi Czytelniku, się nie nawróciłeś do Chrystusa, bez względu na moralność, przynależność wyznaniową (również protestancką a nawet baptystyczną;) ), zgodę na pewne doktryny, idziesz drogą na zatracenie wieczne. Proszę i zachęcam Cię, abyś to uczynił. Proszę i zachęcam jak grzesznik grzesznika, który tylko łasce Bożej zawdzięcza to, że wie, o czym mówi. Nie trwaj w fałszywym przekonaniu, że Twoja moralność zrobi na Bogu wrażenie. Nie próbuj wszystkich pożytecznych rytuałów i zwyczajów, jakkolwiek by nie były słuszne w sytuacji, kiedy twoje serce przylgnęło już do wspaniałych obietnic Bożych związanych z Osobą Chrystusa. Uchwyć się wiarą Chrystusa, jedynego Pośrednika między Bogiem a ludźmi! Uczyń, to jeśli jeszcze nie znasz radości i ukojenia, które taka właśnie wiara przynosi! Nie zwlekaj, i nie szukaj żadnych wymówek. Po prostu zawierz Bożym obietnicom, które Bóg kieruje w miłości względem każdego grzesznika, który przychodzi, aby szukać ratunku od swego grzechu w Jego Umiłowanym Synu!

Fragmenty Pisma. Aby pomóc Ci w podjęciu tej decyzji zamieszczam poniżej fragmenty Pisma Świętego, które przedstawiają opisane powyżej prawdy. Proszę usilnie, poświęć czas na przeczytanie ich i refleksję nad tym, o czym one mówią. Niech Duch Boży sam przeszywa nimi Twoje serce, abyś nie pozostał obojętny i nieczuły na Boże Słowo o zagrożeniu, w którym się znajdujesz i o doskonałym ratunku, który sam Bóg dla Ciebie przygotował w Swoim Synu:

• Albowiem tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny. Kto wierzy w Niego, nie będzie sądzony; kto zaś nie wierzy, już jest osądzony dlatego, że nie uwierzył w imię jednorodzonego Syna Bożego (Jana 3:16, 18).
• Zapłatą za grzech jest śmierć, lecz darem łaski Bożej jest żywot wieczny w Chrystusie Jezusie, Panu naszym (Rzymian 6:23)
• Wszyscy zgrzeszyli i brak im chwały Bożej. (Rzymian 3:23)
• Nie potrzebują zdrowi lekarza, lecz ci, którzy się źle mają. Nie przyszedłem wzywać do upamiętania sprawiedliwych, ale grzesznych. (Łukasz 5:31-32)
• Nie ma ani jednego sprawiedliwego. Nie masz, kto by rozumiał, nie masz, kto by szukał Boga; wszyscy zboczyli, razem stali się nieużytecznymi, nie masz kto by czynił dobrze, nie masz ani jednego. (Rzymian 3:10-12)
• Bóg zaś daje dowód swej miłości ku nam przez to, że kiedy jeszcze byliśmy grzesznikami, Chrystus za nas umarł. (Rzymian 5:8)
• Przeto teraz nie ma żadnego potępienia dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie (Rzymian 8:1)
• Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, kto słucha słowa mego i wierzy temu, który mnie posłał, ma żywot wieczny i nie stanie przed sądem, lecz przeszedł ze śmierci do żywota (Jana 5:24)
• Wiara tedy jest ze słuchania, a słuchanie przez Słowo Chrystusowe. (Rzymian 10:17)
• I nie w nikim innym zbawienia; albowiem nie ma żadnego innego imienia pod niebem danego ludziom, przez które moglibyśmy być zbawieni. (Dzieje 4:12)
• Jedną ofiarą uczynił na zawsze doskonałymi tych, którzy są uświęceni. (Hebrajczyków 10:14)
• Usprawiedliwieni tedy z wiary pokój mamy z Bogiem przez Pana naszego, Jezusa Chrystusa (Rzymian 5:1).
• Wiedząc wszakże, że człowiek zostaje usprawiedliwiony nie z uczynków zgodnych z Bożym prawem, a tylko przez wiarę w Chrystusa Jezusa i myśmy w Chrystusa uwierzyli, abyśmy zostali usprawiedliwieni z wiary w Chrystusa, a nie z uczynków zgodnych z Bożym prawem, ponieważ z uczynków zgodnych z Bożym prawem nie będzie usprawiedliwiony żaden człowiek. (Galacjan 2:16)
• Nie wstydzę się ewangelii Chrystusowej; jest ona bowiem mocą Bożą ku zbawieniu każdego, kto wierzy. (Rzymian 1:16)
• Albowiem łaską zbawieni jesteście przez wiarę, i to nie z was: Boży to dar; nie z uczynków, aby się kto nie chlubił. (Ef 2:8-9)
• Uważamy bowiem, że człowiek bywa usprawiedliwiony przez wiarę, niezależnie od uczynków prawa. Gdy zaś kto nie spełnia uczynków, ale wierzy w tego, który usprawiedliwia bezbożnego, wiarę jego poczytuje mu się za sprawiedliwość. (Rzymian 3:28; 4:5)
• Bo jeśli ustami swoimi wyznasz, że Jezus jest Panem, i uwierzysz w sercu swoim, że Bóg wzbudził Go z martwych, zbawiony będziesz. Powiada bowiem Pismo: każdy, kto w niego wierzy, nie będzie zawstydzony. Nie masz bowiem różnicy między Żydem a Grekiem, gdyż jeden jest Pan wszystkich, bogaty dla wszystkich, którzy Go wzywają. Każdy bowiem, kto wzywa imienia Pańskiego, zbawiony będzie. (Rzymian 10:9, 11-13)
• Kto wierzy w Syna, ma żywot wieczny, kto zaś nie słucha Syna, nie ujrzy żywota, lecz gniew Boży ciąży na nim. (Jana 3:36)

TENA ARTYKUŁ MA NA CELU UTRUDNIĆ CI PÓJŚCIE DO PIEKŁA. (MATEUSZ WICHARY). Tekst ewangelizacyjny.

Kliknij tutaj, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej...


5. Główne wyznania i ruchy protestanckie.

Wyznania i historyczne ruchy protestanckie ująłem w porządku chronologicznym ich powstawania:

Luteranie (kościół ewangelicko-augsburski) – założony przez Marcina Lutra (druga nazwa pochodzi od pierwszego wyznania wiary)
Reformowani (kościół ewangelicko-reformowany lub kalwiński - od wielkiego reformatora Jana Kalwina). Do kościołów reformowanych nalezą również prezbiterianie – ruch początkowo szkocki i holenderski, obecnie działający na całym świecie.
Anglikanie – narodowy kościół Anglii, w którym przeplatają się tradycje katolickie, kalwińskie i obecnie charyzmatyczne.
Mennonici – ruch wywodzący się z anabaptyzmu; nazwa pochodzi od Menno Simonsa, organizatora ruchu.
Purytanie – pierwotnie ruch w anglikanizmie, nawołujący do radykalniejszych zmian; następnie – określenie wszystkich protestantów o surowej, kalwińskiej pobożności.
Baptyści – ruch powstały wśród purytan, ale różniący się co do chrztu (na wyznanie wiary; nie niemowląt). Obecnie również arminiański (patrz dział teologia).
Pietyści – ruch wewnątrz luteranizmu, pielęgnujący osobistą pobożność, odpowiednik w dużej mierze purytan w Anglii.
Metodyści – wyznanie powstałe jako pokłosie I Wielkiego Przebudzenia, dzięki działaniu Jana Wesleya.
Ruchy braterskie (w Polsce: Wolni Chrześcijanie) – wyznania powstałe w XIX w. Główne cechy to premilenijna eschatolgia (patrz dział teologia) i brak pastorów.
Kościół Chrystusowy – ruch odnowy w XIX w; obecnie wyznanie obecne również w Polsce.
Adwentyści – kościół na pograniczu protestantyzmu powstały w XIX w. Główne cechy to wiara w sobotę jako dzień odpoczynku zamiast niedzieli, nacisk na zdrowy sposób życia i dziwna nauka o Świątyni w niebie.
Zielonoświątkowcy – kościół charyzmatyczny powstały na początku XX w.

Ruchy nie będące protestantami, a czasem mylnie za nie uznawane:

Unitarianie (bracia polscy) – ruch antytrynitarny, powstały w czasach Reformacji
Świadkowie Jehowy – ruch badacki, początkowo spekulujący odnośnie eschatologii, następnie całkowicie zmieniający swa naukę (również antytrynitarnie).
Świecki Ruch Misyjny „Epifania” – odłam Świadków Jehowy, wiernych Russellowi (założycielowi).
Mormoni (Kościół Jezusa Chrystusa Świętych Dnia Ostatniego) – ruch powstały w XIX w., o bardzo dziwnych poglądach.
Branhamowcy – antytrinitarny ruch charyzmatyczny, wierzący w różne dziwne nowe objawienia.


Istnieje sporo kościołów niezrzeszonych, które są w swym charakterze protestanckie. Testem protestanckości jest nauka o Trójcy, grzechu oraz Reformacyjne „sola.” Warto upewnić się szczególnie co do Sola Scriptura (zazwyczaj ruchu pseudoprotestanckie mają jakieś nowe źródła objawienia – np. Mormoni, Świadkowie, Branhamowcy – które wykrzywiają ich doktrynę).

Kliknij tutaj, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej...