Teologia dla początkujących i zaawansowanych

Teologia.protestanci.org - teologia dla początkujących i zaawansowanych

www.teologia.protestanci.org

.:strona główna

.:wprowadzenie
.:teologia
.:historia
.:kościoły
.:polemiki
.:osobiście
.:etyka
.:rodzina
.:forum dyskusyjne
.:kontakt

.:Protestanci.org

TEOLOGIA

Wszystkie materiały o teologii zostały następująco podzielone:

TEOLOGIA BIBLIJNA
TEOLOGIA SYSTEMATYCZNA
TEOLOGIA HISTORYCZNA
I WYZNANIA WIARY

Teologia biblijna, czyli dział teologii odpowiadający na pytanie: co mówi wybrany fragment Pisma Świętego? To materiały, które pomagają zrozumieć poszczególne fragmenty i księgi Słowa Bożego:

TEOLOGIA PAWŁA (Mateusz Wichary). Syntetyczne przedstawienie głównych wątków w teologii Pawła na podstawie egzegezy reprezentatywnych fragmentów.

BÓG STWORZYŁ: RDZ 1:1. Przedstawienie biblijnej nauki o Bogu jako Stwórcy wszystkiego poza sobą samym i tego liczne skutki praktyczne dla wiary i pobożności. Artykuł ukazał się w kwartalniku „Reformacja w Polsce” (www.reformacja.pl).

ZAUFANIE SŁOWU STWÓRCY: RDZ 1:1-3. Przedstawienie natury Słowa Bożego i odpowiedniej względem niego postawy człowieka. Artykuł ukazał się w kwartalniku „Reformacja w Polsce” (www.reformacja.pl).

ŚWIĘĆ SABAT!: RDZ 2. O roli spędzania czasu w odpowiedni sposób jako wyrazie naszego posłuszeństwa względem Boga i źródle błogosławieństwa dla naszego życia. Artykuł ukazał się w kwartalniku „Reformacja w Polsce” (www.reformacja.pl).

GRZECH: BUNT WOBEC SŁOWA BOŻEGO: RDZ 3. Ukazanie sedna grzechu: pragnienia niezależności względem Bożego zdania. Artykuł ukazał się w kwartalniku „Reformacja w Polsce” (www.reformacja.pl).

WSTYD I BOŻA NA NIEGO ODPOWIEDŹ: RDZ 3:7-21. Analiza wstydu jako pierwszego owocu wejścia grzechu na świat oraz wskazanie, jak okrycie Boże ten problem rozwiązuje. Artykuł ukazał się w kwartalniku „Reformacja w Polsce” (www.reformacja.pl).

RATUNEK OD GRZECHU: Ps 51:7-9. Ukazanie skutków grzechu i jedynego możliwego ratunku w Chrystusie. Artykuł ukazał się w miesięczniku „Słowo Prawdy”.

ZIEMIA: ZAPOMNIANY ELEMENT CHRZEŚCIJANSKIEJ NADZIEI: Rdz 1:9. (Mateusz Wichary)

NOSZENIE KRZYŻA: Mt 16:24-25. (Mateusz Wichary) O trudnym, ale wymaganym, pożytecznym i uświęcającym nas naśladowaniu Jezusa Chrystusa, w Jego najtrudniejszym dziele. Artykuł ukazał się w miesięczniku „Słowo Prawdy”.

Teologia systematyczna, czyli dział teologii odpowiadający na pytanie: co mówi Biblia (jako taka) na określony temat? Podzieliłem ją na następujące części:

1. Wykład reformacyjnych „sola.”
2. Objawienie
3. Bóg i Jego atrybuty (cechy)
4. Człowiek (antropologia)
5. Jezus Chrystus, Syn Boży i Zbawiciel (chrystologia)
6. Zbawienie: krzyż i nawrócenie (soteriologia)
7. Duch Święty (pneumatologia)
8. Kościół (eklezjologia)
9. Przyszłość: powrót Chrystusa, koniec świata, śmierć i zmartwychwstanie oraz wieczność (eschatologia)
10. Boża suwerenność i jej skutki dla człowieka (nauczanie o roli Boga i człowieka w zbawieniu, predestynacji)

Wykład reformacyjnych „sola”

SOLA SCRIPTURA I SEPMER REFORMANDA: ZASADA SPOLEGLIWOŚCI I DYNAMIKI PROTESTANTYZMU (Mateusz Wichary). Omówienie dwóch kluczowych dla protestanckiej egzegezy i dogmatyki zasad. Pierwsza strzeże wierności Bogu objawionemu w Swym Słowie; druga zmusza do poszukiwań owej wierności w interakcji z wciąz zmieniającym się otoczeniem.

USPRAWIEDLIWIENI Z WIARY. O PRAWDZIE, OD KTÓREJ ZALEŻY BYĆ ALBO NIE BYĆ BIBLIJNEGO CHRZEŚCIJAŃSTWA. (prof. Tadeusz J. Zieliński). Kazanie o usprawiedliwieniu z iwary. Polecam!

NAJWAŻNIEJSZE ZASADY PROTESTANTYZMU. Zwięzłe, choć dłuższe niż we Wprowadzeniu opracowanie.

O CZYM PRZYPOMINA NAM DZIEŃ REFORMACJI? Podobne opracowanie; tekst okolicznościowej ulotki z Toruńskiego Święta Reformacji.

DLACZEGO TYLKO CHRYSTUS? Wyczerpująca odpowiedź na zadane w tytule pytanie; wykład zasady tylko Chrystus.

SOLA SCRIPTURA I WYSTARCZALNOŚĆ PISMA ŚWIĘTEGO. (Mateusz Wichary) Obszerny artykuł omawiający naukę o Piśmie Świętym, jako wystarczającym źródle i normie dla naszej wiary, wynikający z tego najwyższy autorytet Pisma Świętego oraz kontrargumenty wysuwane względem takiego spojrzenia na Pismo z różnych stron.

NATURA I MIEJSCE SŁOWA BOŻEGO W ŻYCIU CHRZEŚCIJANINA.(Mateusz Wichary). Obszerny artykuł po pierwsze zastanawiający się nad naturą i cechami Słowa Bożego; po drugie Pismem Świętym jako Słowem Bożym; po trzecie sposobem interpretacji Pisma i jego miejscem w życiu i wierze chrześcijańskiej. Kończy się dwoma dodatkami: o księgach apokryficznych (kanonie Starego Testamentu) oraz sporze o ostateczny autorytet Biblii między katolikami a protestantami.

RATUNEK OD GRZECHU. Kazanie z Ps 51:7-9 mówiące o grzechu człowieka i jedynej adekwatnej odpowiedzi w krzyżu Jezusa (tylko Chrystus).

UWIELBIENIE BOGA: SENS I CEL NASZEGO ŻYCIA. Artykuł wyjaśnia tytuł; skupia uwagę głównie na uwielbieniu Boga za dzieło stworzenia i opatrzności. Wykład zasady tylko Bogu chwała; artykuł ukazał się w kwartalniku „Reformacja w Polsce” (www.reformacja.pl).

CHWAŁA CHRYSTUSA JAKO POŚREDNIKA.

NAWRÓCENIE: UPAMIĘTANIE I WIARA.

SZCĘŚCIE BOGA I SZCZĘŚCIE CZŁOWIEKA W TEOLOGII J. PIPERA

Część I: Zarysowanie sylwetki Johna Pipera i jego teologii

Część II: Szczęście Boga w refleksji J. Pipera

Część III: Szczęście człowieka w refleksji J. Pipera.

Część IV: Soli Deo Gloria: myśl przewodnia teologii Pipera

Objawienie

SOLA SCRIPTURA I SEPMER REFORMANDA: ZASADA SPOLEGLIWOŚCI I DYNAMIKI PROTESTANTYZMU

SOLA SCRIPTURA I WYSTARCZALNOŚĆ PISMA ŚWIĘTEGO.

NATURA I MIEJSCE SŁOWA BOŻEGO W ŻYCIU CHRZEŚCIJANINA.

Bóg i Jego atrybuty (cechy)

WIECZNOŚĆ I CZAS. Refleksja nad Bożym istnieniem w czasie i Jego do nas miłością.

KIM JEST BÓG? Szkic podstawowych biblijnych nauk o Osobie Boga, Jego imionach i naturze.

SZCZĘŚCIE BOGA

RÓŻNE OPISY, RÓZNE WOLNOŚCI. PAŃSTWO I BÓG JAKO WYZNACZNIKI WOLNOŚCI CZŁOWIEKA

Człowiek (antropologia)

MYŚLI O DUSZY (Szymon Matusiak). Krótkie rozważanie bilijne dotyczące przede wszystkim istnienia duszy po śmierci – tematu kontrowersyjnego dla Świadków Jehowy, ale nie tylko.

MOC SUMIENIA. Rozważanie nad rolą sumienia i koniecznością ulegania jego osądom w prawdziwie pobożnym życiu. Artykuł ukazał się w miesięczniku „Słowo Prawdy”.

SZCZĘŚCIE CZŁOWIEKA (Mirosław Zawadzki). Co powinno nam przynosić - zdanie Boga - satysfakcję? Gdzie i jak jej szukać? Artykuł ten odpowiada na to pytanie.

Jezus Chrystus, Syn Boży i Zbawiciel (chrystologia)

DLACZEGO TYLKO CHRYSTUS? Rozważanie nad wyjątkowością Chrystusa jako zbawiającego Pośrednika pomiędzy Bogiem a człowiekiem (również w dziale „wykład reformacyjnych sola).

WYKONAŁO SIĘ! Krótki artykuł Artura Pinka o błędnym rozumieniu dokonanego dzieła Chrystusa jako licencji na grzeszenie przez chrześcijan.

CHWAŁA CHRYSTUSA JAKO POŚREDNIKA. (John Owen). Purytańskie nauczanie o wyjątkowości Chrystusa; dostępne dzięki życzliwości Jacka Sałackiego (www.literatura.hg.pl). Dziękujemy!

TYLKO ŻŁÓBEK, CZY COŚ JESZCZE? (Mateusz Wichary). Co nas wzrusza w świętach Bożego Narodzenia? Czy jest to wzruszenie czysto ludzkie, czy też jest wywołane zbawczym poznaniem Jezusa Chrystusa?

AUTORYTET I MOC (Mateusz Wichary). Krótkie rozważanie o ważnym rozróżnieniu na autorytet i moc Bożą w kontekście chrześcijańskiej służby i życia.
Zbawienie: krzyż i nawrócenie (soteriologia)

USPRAWIEDLIWIENI Z WIARY. O PRAWDZIE, OD KTÓREJ ZALEŻY BYĆ ALBO NIE BYĆ BIBLIJNEGO CHRZEŚCIJAŃSTWA. (prof. Tadeusz J. Zieliński). Kazanie o usprawiedliwieniu z iwary. Polecam!

ZBAWIAJĄCA HISTORIA. Opis najważniejszych działań Boga w historii ważnych dla naszego zbawienia. Artykuł podkreśla rolę wiary w historyczność biblijnych wydarzeń; ukazał się w miesięczniku „Słowo Prawdy”.

CZTERY TESTY DUCHOWEGO ODRODZENIA. Skąd mam wiedzieć, czy nie oszukuję sam siebie, iż jestem odrodzonym przez Ducha Bożego chrześcijaninem? Autor wskazuje biblijne testy. Artykuł ten to fragment rozdziału 10 książki Bóg Duch Święty Martyna Lloyd-Jonesa (Wydawnictwo Legatio, Włocławek 2001, www.legatio.pl ). Redakcja serdecznie dziękuje Wydawnictwu za zgodę na niniejszą publikację.

UNIA Z CHRYSTUSEM. Wszystko, co chrześcijanin posiada, ma z Chrystusa i dzięki Niemu. Autor opisuje naturę tego dostarczającego wszelkich duchowych błogosławieństw związku. Artykuł ten to fragment rozdziału 10 książki Bóg Duch Święty Martyna Lloyd-Jonesa (Wydawnictwo Legatio, Włocławek 2001, www.legatio.pl ). Redakcja serdecznie dziękuje Wydawnictwu za zgodę na niniejszą publikację.

BÓG ZBAWICIEL. (Mateusz Wichary) Krótkie rozważanie o tym, co to znaczy, że Bóg jest doskonałym Zbawicielem, który zbawienia dokonał.

NAWRÓCENIE: UPAMIĘTANIE I WIARA. (Martyn Lloyd-Jones). Solidne studium omawiające nawrócenie w różnych aspektach, z szczególnym uwzględnieniem roli upamiętania i wiary, oraz ich cech. Opracowanie powstało jako kompilacja tekstów z książki „Bóg Duch Święty” Martyna Lloyda-Jonesa (Legatio, Włocławek, 2001). Redakcja serdecznie dziękuje Wydawnictwu za zgodę na niniejszą publikację.

TEN ARTYKUŁ MA NA CELU UTRUDNIĆ CI PÓJŚCIE DO PIEKŁA. (MATEUSZ WICHARY). Tekst ewangelizacyjny.

Duch Święty (pneumatologia)

CZY DUCH ŚWIĘTY JEST OSOBĄ BOSKĄ? Artykuł pisany jako polemika z nauką Świadków Jehowy (stąd dostępny i w dziale polemiki) ale posiadający wartość również jako apologia tej doktryny w ogóle.

PIĘĆDZIESIĘTNICA. Pięćdziesiątnica, to żydowskie święto, w którym Duch Święty został dany naradzającemu się właśnie Kościołowi Jezusa Chrystusa. Artykuł ten opisuje naturę tego wydarzenia; również w dziale Kościół. Artykuł ten to fragment rozdziału 4 książki Bóg Duch Święty Martyna Lloyd-Jonesa (Wydawnictwo Legatio, Włocławek 2001, www.legatio.pl ). Redakcja serdecznie dziękuje Wydawnictwu za zgodę na niniejszą publikację.

OSOBOWOŚĆ DUCHA ŚWIĘTEGO. (Mateusz Wichary) Studium, którego przyczynkiem jest fragment z „Rozmów na podstawie Pism” (książki, według której Świadkowie Jehowy prowadzą rozmwoy w czasie „służby polowej”, czyli chodzenia od drzwi do drzwi).

UŻYCIE SŁOWA 'DUCH' W NOWYM TESTAMENCIE. (Stanisław Sylwestrowicz) Bardzo solidny artykuł, który pokazuje różnorodnośc użycia słowa 'pneuma' w NT. Pozwala przez to ustrzec się od błędu utożsamiania Ducha Świętego z jedynie mocą Bożą (z jednej strony), a z drugiej - od wczytywania osoby Ducha tam, gdzie Pismo używa słowa pneuma na oznaczenie Jego działania i darów.

Kościół (eklezjologia)

PAPIESTWO W PERSPEKTYWIE WSPÓŁCZESNYCH POLSKICH PROTESTANTÓW (Sławomir Biliński). Bardzo solidnie opracowany temat – omówienie wszelkich kwestii spornych w debacie katolicko-protestanckiej w oparciu o polskie protestanckie publikacje. Artykuł omawia m.in. zagadnienia słów petros i petra, kluczy Królestwa, postawy i pozycji Piotra, jego obecności w Rzymie, oraz prymat papieski w historii. Polecam!

PIĘĆDZIESIĘTNICA. Pięćdziesiątnica, to żydowskie święto, w którym Duch Święty został dany naradzającemu się właśnie Kościołowi Jezusa Chrystusa. Artykuł ten opisuje naturę tego wydarzenia; również w dziale Duch Święty. Artykuł ten to fragment rozdziału 4 książki Bóg Duch Święty Martyna Lloyd-Jonesa (Wydawnictwo Legatio, Włocławek 2001, www.legatio.pl ). Redakcja serdecznie dziękuje Wydawnictwu za zgodę na niniejszą publikację.

JEDNOŚĆ? (Mateusz Wichary). Artykuł nie negujący ekumenii, ale starający się osadzić ją w biblijnych fragmentach nauczających o jedności. Podejrzewam, że nie zachwyci ani gorących zwolenników ekumenii ani jej równie ostrych przeciwników..;)

PRZEBUDZENIE I ŚRODKI ZBAWIENIA. (Mateusz Wichary) - czyli o tym, czy przebudzenie bierze się z naszego posłuszeństwa Bożym zasadom, czy też jest działaniem Bożym, na które nie mamy żadnego wpływu. Artykuł ukazał się w „Słowie Prawdy.”

CZY CHRZCIĆ DZIECI? (Mateusz Wichary). Jeszcze raz ten sam temat, znów dyskusja o argumentach wysuwanych przez teologów reformowanych. Również, przedstawienie baptystycznego spojrzenia na chrzest. Artykuł ukazał się w miesięczniku „Droga.”

PRZYWÓDZTWO KOŚCIELNE W MYŚLI LUTRA I KALWINA (Grzegorz Szymończyk). Zwięzłe ujęcie kluczowych wytycznych eklezjalnych oby reformatorów na tle wczesniejszej historii kościoła.

Przyszłość: powrót Chrystusa, koniec świata, śmierć i zmartwychwstanie oraz wieczność (eschatologia)

PYTANIA O ŻYCIE POZAGROBOWE. Wyczerpujący artykuł polemizujący bezpośrednio z naukami Świadków Jehowy, który dotyczy jednak tematów ważnych dla wszystkich - nieśmiertelności duszy, piekła i nieba. Dostępny również w dziale polemiki.

BIBLIJNE SŁOWA DOTYCZACE PIEKŁA. Krótki szkic o trzech biblijnych terminach, wraz z odnośnikami biblijnymi i do ówczesnej literatury.

ŻYCIE POZAGROBOWE. Zwięzły szkic biblijny uwzględniający poglądy o naturze człowieka.

Boża suwerenność i jej skutki dla człowieka (nauczanie o roli Boga i człowieka w zbawieniu, predestynacji)

SYNOD W DORTRECHCIE: KALWINIZM I ARMINIANIZM (Jacek Sałacki). Artykuł wprowadzający w sedno sporu o rolę Boga i człowieka w zbawieniu w historii protestantyzmu – znany jako spór między kalwinizmem a arminizmem. To właśnie Synod w Dortrechcie jest historycznym źródłem tzw. Pięciu Punktów Kalwinizmu. Polecam wszystkim; dziękujemy portalowi (www.literatura.hg.pl) za udostępnienie.

KANONY SOBORU W DORTRECHCIE 1619. Tekst udostępniony dzięki życzliwości Jacka Sałackiego i Pawła Lutze (www.literatura.hg.pl). Dziękujemy!

KALWIN EWANGELISTA. (Frank A. James III) Ciekawy artykuł pokazujący, że wbrew obiegowej opinii wiara Kalwina nie była anty-ewangelizacyjna, lecz wręcz przeciwnie - Genewa Kalwina okazuje się największym centrum zakładania protestanckich zborów (w tym mega-zborów) w XVI w.

WOLNA WOLA I ŁASKA W MYŚLI ŚW. AUGUSTYNA (MATEUSZ WICHARY). Krótkie opracowanie poglądów św. Augustyna na wolność woli i jej powiązanie z łaską Bożą. Temat ten jest ważny o tyle, iż większość Reformatorów w swym spojrzeniu na wolna wolę i łaskę zasadniczo zgadzała się ze św. Augustynem; doktryna usprawiedliwienia z wiary wynika bezpośrednio z przekonania Reformatorów, że człowiek mając złą wolę zbawić sam się nie może.

Teologia historyczna, czyli dział teologii badający już udzielone w historii przez chrześcijan odpowiedzi w zakresie teologii biblijnej i systematycznej. W tym również dziale zamieszczam różne wyznania wiary, [odsyłacz poniżej] które pojawiły się w historii kościoła.

ŁATWE CHRZEŚCIJAŃSTWO (Samuel Wardon). Krótki ale treściwy tekst polemizujący z cechami współczensnej popularnej teologii i pobożności ewangelikalnej. Wykazuje ich jedną wspólną cechę: czynienie chrześcijanstwa łatwym, wbrew nauczaniu Pisma Świętego. Autor jest doświadczonym teologiem i wieloletnim pastorem. Polecam!

WIECZERZA PAŃSKA. Krótki szkic przedstawiający najważniejsze fragmenty dotyczące tematu oraz poglądy wyznawane w różnych kościołach i tradycjach chrześcijańskich.

SYNOD W DORTRECHCIE: KALWINIZM I ARMINIANIZM (Jacek Sałacki). Artykuł wprowadzający w sedno sporu o rolę Boga i człowieka w zbawieniu w historii protestantyzmu - znany jako spór między kalwinizmem a arminizmem. To właśnie Synod w Dortrechcie jest historycznym źródłem tzw. Pięciu Punktów Kalwinizmu. Polecam wszystkim; dziękujemy portalowi (www.literatura.hg.pl) za udostępnienie.

STAŁOŚC I ZMIANA: O PROTESTANCKIM NAPIĘCIU POMIĘDZY WYZWANIAMI BIBLII I TRADYCJI. (Mateusz Wichary) Czyli: co jest i co ma być stałe a co może się zmieniać? Artykuł ukazał się w kwartalniku „Myśl protestancka”.

KRÓTKI KATECHIZM O CHRZCIE (JOHN TOMBES). Tekst, który w formie pytan i odpowiedzi odpowiada na wszelkie możliwe zagadnienia z XVII wiecznej dyskusji nad znaczeniem i funkcją chrztu. Świadectwo przekonań purytan, którzy tworzyli pierwsze zbory baptystów partykularnych.

PRZYWÓDZTWO KOŚCIELNE W MYŚLI LUTRA I KALWINA (Grzegorz Szymończyk). Zwięzłe ujęcie kluczowych wytycznych eklezjalnych oby reformatorów na tle wczesniejszej historii kościoła.

Wyznania wiary:

WYZNANIE WIARY BAPTYSTÓW POLSKICH Z 1930 ROKU.

LONDYŃSKIE WYZNANIE WIARY Z ROKU 1689.

SIEDEM ARTYKUŁOW WIARY Z SCHLEITHEIM 1527 R. Unikatowy dokument wiary anabptystycznej, prezntujący zasadnicze ich przekonania co do natury i roli kościoła (w tym chrztu, łamania chleba i ekskomuniki) chrześcijaństwa (konieczność oddzielenia sie od świata) oraz etyki – względem władz i przysiąg.

KATECHIZM BROADIUSA 1892. Symbol baptystyczny, dostępny dzięki życzliwości prof. Tadusza Zielińskiego. Dziękujemy!

KATECHIZM HEIDELBERSKI 1562. Najbardziej chyba popularne reformowane kontynentalne (czyli europejskie prócz Wysp Brytyjskich) wyznanie wiary; jedno z 3 wyznań wchodzących w skład tzw. Trzech Form Jedności, czyli zboru trzech najważniejszych kontynentalnych reformowanych wyznań, które funkcjonują do dziś. Katechizm ten ma wyjątkową strukturę, opartą o Rz 7:24-25, który zdaniem twórców streszcza całą naukę chrześcijanską: (1) O niedoli człowieka - „nędzny ja człowiek!”; (2) O zbawieniu - „któż mnie wybawi z tego ciała śmierci?”; (3) O wdzięczności człowieka - „Bogu niech będą dzięki...”

KONFESJA WESTMINSTERSKA 1646. Tekst ciągle używanego i służącego za punkt orientacyjny w teologii dokumentu; jednego z najważniejszych w historii protestantyzmu; z pewnością najważniejsze symbol protestantyzmu anglosaskiego.

KANONY SOBORU W DORTRECHCIE 1619. Synod „odpowiedzialny” za 5 punktów kalwinizmu. Tekst udostępniony dzięki życzliwości Jacka Sałackiego i Pawła Lutze (www.literatura.hg.pl). Dziękujemy!